Acne bij volwassen vrouwen: behandeling op recept voor op de huid

Wat acne op volwassen leeftijd anders maakt

Bij volwassen vrouwen concentreren de ontstekingen zich vaak rond de kin, langs de kaaklijn en soms in de hals. Het gaat vaker om rode bultjes en pukkels dan om mee-eters. De plekken kunnen rond de menstruatie toenemen en laten, vooral bij een donkerder huid, soms lang zichtbare donkere vlekken achter.

Hormonale schommelingen spelen een rol, net als het stoppen met of wisselen van hormonale anticonceptie. Daarnaast kunnen vette cosmetica, sommige haarproducten en bepaalde medicijnen acne uitlokken of verergeren. Gaat de acne samen met een onregelmatige cyclus, toenemende haargroei op gezicht of lichaam of andere tekenen van een hormonale verstoring, dan is het verstandig dat uw huisarts eerst naar de oorzaak kijkt, bijvoorbeeld naar polycysteus ovariumsyndroom (PCOS). Dat onderzoek kan een vragenlijst niet vervangen.

Middelen op recept voor op de huid

Bij lichte tot matige acne is een behandeling op de huid de eerste stap. Welke het wordt, hangt af van het soort plekken en van hoe uw huid reageert.

Adapaleen behoort tot de retinoïden voor uitwendig gebruik. Het opent verstopte poriën, gaat nieuwe mee-eters tegen en remt ontsteking. Vooral in de eerste weken wordt de huid vaak droog en schilferig en is ze gevoeliger voor zon; daarom brengt u het meestal 's avonds dun aan.

Clindamycine is een antibioticum in gelvorm tegen de bacteriën en de ontsteking in pukkels. Richtlijnen raden aan een antibioticum voor op de huid niet als enig middel te gebruiken, maar gecombineerd met een ander middel, omdat bacteriën anders sneller ongevoelig worden. De arts houdt de gebruiksduur daarom beperkt.

Azelaïnezuur verweekt de buitenste huidlaag, remt de groei van bacteriën en zorgt dat de huid minder kleurstof maakt. Dat laatste is handig als donkere vlekken na ontstekingen u hinderen. Het is ook een alternatief als adapaleen te irriterend is of niet past.

Vaak worden twee werkzame stoffen gecombineerd. De arts kiest de sterkte en hoe vaak u het middel aanbrengt.

Zwangerschap, kinderwens en borstvoeding

Bij volwassen vrouwen is dit vaak de belangrijkste vraag. Adapaleen en andere retinoïden voor de huid zijn niet bedoeld voor gebruik in de zwangerschap of wanneer u zwanger probeert te worden. De EMA besloot dat als voorzorg, omdat retinoïden in tabletvorm schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Raakt u tijdens gebruik toch zwanger, stop dan en overleg met een arts.

Daarom vraagt de vragenlijst naar zwangerschap, een kinderwens en borstvoeding. Antwoordt u ja, dan kiest de arts een andere behandeling of wijst hij de aanvraag af. Vermeld het ook als u het nog niet zeker weet; juist dat gegeven verandert de keuze.

Wat u van de behandeling mag verwachten

Acnemiddelen werken langzaam. De eerste weken ziet u vaak weinig verbetering en soms zelfs wat meer irritatie of plekken. Dat is geen reden om te stoppen, wel om rustig op te bouwen. Richtlijnen beoordelen het resultaat van een eerste behandeling na ongeveer twaalf weken. Werkt het dan onvoldoende, dan volgt een andere combinatie of een verwijzing.

Een paar gewoonten helpen: was het gezicht met een milde reiniger, gebruik een parfumvrije, niet-vette crème als de huid droog wordt, kies make-up en zonnebrand die de poriën niet verstoppen, en knijp plekken niet uit, want dat vergroot de kans op littekens en donkere vlekken. Is de acne verbeterd, dan adviseert de arts soms een onderhoudsbehandeling, omdat acne na stoppen kan terugkomen.

Wanneer acne bij de huisarts of dermatoloog hoort

Bij pijnlijke knobbels of cysten, bij littekenvorming of bij acne die snel verergert, gaat het om ernstige acne. Die hoort beoordeeld te worden door een dermatoloog, via uw huisarts. Isotretinoïne schrijven wij niet voor, ook niet als herhaling.

Ook in deze gevallen is een afspraak bij de huisarts beter: bij tekenen van een hormonale verstoring, als de acne kort na een nieuw medicijn begon, als u twijfelt of het om acne gaat of om rosacea, waarbij roodheid en opvliegers op de voorgrond staan en een andere behandeling past, en als een langere behandeling op de huid niet genoeg hielp.

Zo verloopt een aanvraag bij Eurorecept

U vult een medische vragenlijst in, schriftelijk en zonder videoconsult, telefoongesprek of chat. Naast zwangerschap gaat de lijst over de ernst van de plekken, over de vraag of u er langer dan drie maanden last van heeft en over eerdere behandelingen op recept. Vermeld ook welke middelen zonder recept u al probeerde en hoe uw huid daarop reageerde. Lek. Damian Wojno, arts met PWZ-nummer 3211301, beoordeelt uw antwoorden; hij is niet opgenomen in het Nederlandse BIG-register. Hij kan om een foto van de plekken vragen, aanvullende gegevens opvragen, u naar uw huisarts verwijzen of afwijzen.

Schrijft hij een middel voor, dan ontvangt u het recept als PDF per e-mail. Print het en neem het met een geldig identiteitsbewijs mee naar de apotheek. De apotheker controleert het document, beslist over het afleveren en legt uit hoe u het middel aanbrengt. Het middel zelf betaalt u bij de apotheek, los van de beoordeling.