Esomeprazol 20 en 40 mg: innemen, afbouwen en langdurig gebruik

Wat esomeprazol in de maag doet

Cellen in de maagwand maken zuur met een protonpomp. Esomeprazol remt die pomp, zodat er minder zuur in de maag komt en een ontstoken slokdarm of een zweer kan herstellen. De gegevens op deze pagina komen vooral uit de productinformatie van Nexium 20 mg, dat de status UR (uitsluitend recept) heeft.

Deze pagina gaat over esomeprazol op recept; over producten zonder recept gaat een vraag onderaan. Welke soorten maagmiddelen er zijn, staat op de pagina over maagzuur en reflux.

Waarvoor esomeprazol wordt voorgeschreven

De productinformatie van Nexium-tabletten noemt bij volwassenen de toepassingen hieronder. Vanaf 12 jaar kan de tablet worden gebruikt bij reflux en, met antibiotica, bij een zweer in de twaalfvingerige darm door Helicobacter pylori. Voor kinderen van 1 tot 11 jaar bestaat een aparte vorm in sachets.

• Refluxziekte: een door maagzuur ontstoken slokdarm behandelen, terugkeer voorkomen en refluxklachten zonder ontsteking verminderen.
• Met antibiotica bij Helicobacter pylori: een zweer in de twaalfvingerige darm laten genezen en nieuwe zweren voorkomen.
• Bij langdurig gebruik van een ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID): een maagzweer laten genezen en, bij een verhoogd risico, zweren voorkomen.
• Na een infuusbehandeling bij een bloedende zweer: een nieuwe bloeding voorkomen.
• Het Zollinger-Ellisonsyndroom, waarbij volgens de bijsluiter door een tumor in de alvleesklier te veel zuur in de maag komt.

Welke dosis bij welke situatie

De tabel geeft de gebruikelijke doseringen voor volwassenen uit de productinformatie van Nexium 20 mg; houd u aan de dosering op het etiket van de apotheek. Bij een ernstig verminderde leverfunctie geldt een maximum van 20 mg per dag. Bij ouderen en bij een verminderde nierfunctie is aanpassing niet nodig, al vraagt een ernstig gestoorde nierfunctie om voorzichtigheid.

Zijn de refluxklachten verdwenen, dan kan de arts voorschrijven dat u het middel alleen bij klachten neemt, hooguit 20 mg per dag. Dat zo-nodiggebruik wordt volgens de productinformatie afgeraden als u een ontstekingsremmende pijnstiller gebruikt en een verhoogd risico op zweren heeft.

Zo neemt u de tablet in

Neem de tablet in zijn geheel in met een glas water, zonder te kauwen of te vermalen. Volgens de bijsluiter van Nexium 20 mg bevat de tablet kleine korrels met een beschermend laagje tegen maagzuur, die heel moeten blijven.

Bij slikproblemen laat u de tablet uiteenvallen in een half glas kraanwater. Gebruik geen andere vloeistof, omdat die het beschermlaagje kan oplossen. Roer tot de tablet uit elkaar is gevallen en drink het mengsel binnen 30 minuten op; spoel het glas na met een half glas water en drink ook dat.

Een vergeten dosis neemt u alsnog zodra u eraan denkt; is het al bijna tijd voor de volgende, dan slaat u hem over. Neem geen dubbele dosis.

Bijwerkingen

Hoofdpijn, buikpijn, diarree en misselijkheid zijn volgens de productinformatie het vaakst gemeld. Ook verstopping, winderigheid, overgeven en goedaardige poliepen in de maag horen bij de vaak gemelde bijwerkingen, bij maximaal 1 op de 10 gebruikers. Soms, bij maximaal 1 op de 100, gaat het om gezwollen voeten en enkels, slapeloosheid, duizeligheid, tintelingen, slaperigheid, een droge mond, veranderde leverwaarden, huiduitslag, netelroos en jeuk.

Zeldzaam zijn onder meer een laag natriumgehalte, verwardheid, wazig zien, haaruitval, huiduitslag na zonlicht en gewrichts- of spierpijn. Huiduitslag op plekken die in de zon komen, eventueel met gewrichtspijn, meldt u zo snel mogelijk aan uw arts. Een vermoedelijke bijwerking kunt u ook melden bij het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb.

Wanneer u stopt en een arts raadpleegt

Bij de eerste vier verschijnselen hieronder stopt u volgens de bijsluiter met het middel en neemt u contact op met een arts; bij het vijfde neemt u contact op. Ze zijn zeldzaam, maar vragen om snelle beoordeling. Bij levensgevaar belt u 112.

• Een gele huid, donkere urine en vermoeidheid, mogelijk door een leverprobleem.
• Plotseling piepend ademen, zwelling van lippen, tong of keel, huiduitslag, flauwvallen of slikproblemen: een ernstige allergische reactie.
• Ernstige huiduitslag met blaren of vervelling, ook aan lippen, ogen, mond, neus of geslachtsdelen.
• Uitgebreide huiduitslag met hoge koorts en opgezette lymfeklieren.
• Tekenen van een infectie, zoals koorts met een sterk verminderde algehele conditie, koorts met keelpijn, nekpijn of pijn in de mond, of problemen bij het plassen. De arts controleert dan uw witte bloedcellen.

Klachten die eerst onderzocht moeten worden

Een maagzuurremmer kan klachten van een andere ziekte verminderen terwijl de oorzaak blijft. Volgens de productinformatie moet bij alarmsignalen daarom eerst een kwaadaardige aandoening worden uitgesloten. Vertel het uw arts als u, vóór of tijdens het gebruik:

• zonder aanleiding veel afvalt en moeite heeft met slikken;
• maagpijn of problemen met de spijsvertering krijgt;
• herhaaldelijk braakt of voedsel of bloed opgeeft;
• zwarte ontlasting heeft;
• het middel zo nodig gebruikt en de klachten aanhouden of veranderen.

Wanneer esomeprazol niet geschikt is

Volgens de productinformatie is esomeprazol niet geschikt bij een allergie voor esomeprazol, voor een andere protonpompremmer zoals omeprazol of pantoprazol, of voor een van de hulpstoffen. Ook na een eerdere ernstige huidreactie op Nexium of een verwant middel, en samen met nelfinavir, een middel tegen hiv, gebruikt u het niet.

Overleg vooraf bij ernstige lever- of nierproblemen. Moet bij u chromogranine A worden gemeten, een bloedwaarde bij onderzoek naar neuro-endocriene tumoren, dan wordt de behandeling volgens de productinformatie ten minste vijf dagen vooraf gestopt, in overleg met uw arts. Nexium-tabletten bevatten sucrose, wat bij enkele zeldzame erfelijke stoornissen in de verwerking van suikers wordt afgeraden.

Wisselwerkingen met andere medicijnen

Esomeprazol remt het enzym CYP2C19 en wordt via CYP2C19 en CYP3A4 afgebroken, dus het kan andere middelen beïnvloeden en andersom. Vermeld al uw medicijnen in de vragenlijst, ook zelfzorgmiddelen. De belangrijkste punten uit de productinformatie:

• Nelfinavir (hiv): niet samen gebruiken; atazanavir (hiv): de combinatie wordt afgeraden.
• Clopidogrel, een bloedplaatjesremmer: gelijktijdig gebruik wordt uit voorzorg ontmoedigd.
• Warfarine, andere cumarinederivaten en fenytoïne: extra controle bij het starten en stoppen.
• Diazepam, citalopram, imipramine en clomipramine: de spiegels kunnen stijgen.
• Tacrolimus: extra controle; bij methotrexaat in hoge doses kan esomeprazol tijdelijk worden gestopt.
• Ketoconazol, itraconazol en erlotinib kunnen minder goed worden opgenomen, digoxine juist beter.
• Rifampicine en sint-janskruid kunnen de hoeveelheid esomeprazol in het bloed verlagen.

Esomeprazol en omeprazol: wat is het verschil?

Esomeprazol is volgens de productinformatie de S-vorm van omeprazol. Omeprazol is een mengsel van de R- en de S-vorm, en beide vormen hebben een vergelijkbare werking op de zuurproductie. De twee middelen remmen dus op dezelfde manier de protonpomp en worden voor grotendeels dezelfde aandoeningen gebruikt.

Welk middel en welke sterkte bij u passen, beslist de arts; wissel niet zelf van middel. Meer leest u op de pagina over omeprazol, en ook pantoprazol is een protonpompremmer.

Hoe lang gebruiken en hoe afbouwen

Thuisarts schrijft dat maagklachten doorgaans binnen een maand verdwijnen en dat een maagzuurremmer bij een maagzweer of een lichte slokdarmontsteking hooguit acht weken nodig is. Langer doorgaan past bij een ernstige slokdarmontsteking, een Barrett-slokdarm, het Zollinger-Ellisonsyndroom en het gebruik van een ontstekingsremmende pijnstiller of een bloedplaatjesremmer. Bij gebruik langer dan een jaar blijft de arts u volgens de bijsluiter controleren.

Bij langdurig gebruik noemt de productinformatie een mogelijk verminderde opname van vitamine B12, en na minstens drie maanden, meestal na meer dan een jaar, een ernstig magnesiumtekort met klachten als vermoeidheid, spiertrekkingen of duizeligheid. Bij hoge doses gedurende meer dan een jaar is er mogelijk een grotere kans op een botbreuk in heup, pols of wervelkolom. Protonpompremmers geven volgens de productinformatie ook een iets grotere kans op darminfecties zoals Salmonella.

Overleg met de arts voordat u stopt. Volgens Thuisarts kan het in één keer, maar geeft afbouwen mogelijk minder klachten: bij 20 mg neemt u een week 10 mg, bij 40 mg een week 20 mg en een week 10 mg, en dan stopt u. Over de lagere sterkte overlegt u met de arts of apotheker. Neem het middel niet om de dag.

Ongeveer de helft van de mensen heeft na het stoppen twee tot vier weken weer wat last van de maag; een maagzuurbinder kan dan helpen. Gebruikt u acenocoumarol, fenprocoumon, fenytoïne of clozapine, bespreek het stoppen dan eerst met uw huisarts.

Een herhaalrecept voor esomeprazol laten beoordelen

Krijgt u esomeprazol al op recept, dan kan via deze website een arts beoordelen of een herhaalrecept verantwoord is. Dat geldt alleen voor producten met de status UR; een zelfzorgproduct met 20 mg (UAD of AV) heeft geen recept nodig en valt erbuiten. In de medische vragenlijst vermeldt u ook de medicijnen die u nu gebruikt. Damian Wojno, arts ingeschreven in Polen (PWZ-nummer 3211301), beoordeelt uw antwoorden. Vragen van de arts komen schriftelijk binnen in de chat van uw account; daar stuurt u ook een medicatieoverzicht van uw apotheek als hij erom vraagt.

Soms stelt de arts geen recept op en verwijst hij u naar uw huisarts, bijvoorbeeld bij alarmsignalen of als de klachten na vier weken behandeling niet onder controle zijn. Onderzoek in de spreekkamer valt met een vragenlijst niet te vervangen. Is de uitkomst positief? U ontvangt het recept als pdf per e-mail. Of het medicijn wordt meegegeven, beslist de apotheker.

Wat kost het?

Of het medicijn wordt vergoed, hangt af van het medicijn en van uw zorgverzekering. Vraag het uw apotheek of zorgverzekeraar. U betaalt deze beoordeling zelf; wij declareren niet bij uw zorgverzekeraar. Het bedrag voor de beoordeling ziet u op de knop zelf.