Medicijnen op vakantie vergeten of op: wat u ter plaatse doet
Uw medicijnen liggen thuis, of de verpakking raakt halverwege de reis leeg. Wat u dan doet, hangt af van het medicijn en van hoe dringend de situatie is. Dit artikel zet de stappen op een rij: wanneer u 112 belt, wat de bijsluiter zegt over een gemiste dosis, hoe een apotheek of arts ter plaatse kan helpen en hoe u het de volgende keer voorkomt.
Eerst: hoe dringend is het?
Bij levensgevaar belt u ook in het buitenland 112. Volgens de Rijksoverheid werkt dat nummer in alle landen van de Europese Unie en in een aantal andere landen, en kunt u in de meeste EU-landen Engels spreken met de meldkamer. Het nummer is bedoeld voor situaties waarin elke seconde telt. Voor situaties die niet levensbedreigend zijn, hebben landen ook eigen noodnummers; zoek die vóór vertrek op en sla ze op in uw telefoon.
Is er geen levensgevaar, dan is de vraag hoe erg het is om een of meer doses te missen. Dat verschilt sterk per medicijn, en sommige middelen mogen niet plotseling worden gestopt. In de bijsluiter van Selokeen ZOC, een tablet met de bètablokker metoprolol, staat bijvoorbeeld dat plotseling stoppen hartritmestoornissen of een hogere bloeddruk kan geven en de kans op een hartaanval vergroot. Meer over dit middel leest u op de pagina over metoprolol. Twijfelt u, vraag dan zo snel mogelijk een apotheker of arts ter plaatse om advies.
Een gemiste dosis: volg de bijsluiter
Wat u doet als u een dosis heeft overgeslagen, staat in de bijsluiter onder 'Bent u vergeten dit middel in te nemen?'. Bij Selokeen ZOC neemt u een vergeten dosis alsnog als u het binnen 4 uur merkt. Is het langer geleden, dan slaat u die dosis over en gaat u verder met het gewone schema; een dubbele dosis neemt u niet.
Andere middelen hebben andere regels. Hoe het zit bij een maagzuurremmer en bij een inhalator met een ontstekingsremmer, staat op de pagina's over esomeprazol en over budesonide met formoterol. Heeft u de bijsluiter niet bij u, vraag het dan een apotheker ter plaatse en noem daarbij de stofnaam en de sterkte van uw medicijn.
Naar een apotheek of arts ter plaatse
Volgens Thuisarts wordt u beter en sneller geholpen door een arts of apotheek in het buitenland als u een overzicht van uw medicijnen bij u heeft. Heeft u dat niet, geef dan in elk geval de gegevens hieronder door. Een foto van het etiket van de apotheek op uw telefoon kan daarbij helpen.
- de naam van het medicijn, liefst de werkzame stof, en de sterkte;
- hoeveel u per dag gebruikt;
- waarvoor u het gebruikt;
- of u allergisch bent voor medicijnen.
De regels van het land waar u bent
Volgens de Rijksoverheid gelden in elk EU-land regels voor medicijnen op recept, en die zijn niet in alle landen hetzelfde. Een apotheker houdt zich aan de regels van zijn eigen land; daardoor kan het gebeuren dat u minder meekrijgt dan er op een recept staat.
Wilt u in een ander EU-land medicijnen ophalen op een recept van uw eigen arts, dan adviseert de Rijksoverheid om een internationaal recept te vragen. Een apart formulier bestaat daar niet voor, maar er moeten wel bepaalde gegevens op staan: de datum, uw volledige naam en geboortedatum, de naam, beroepskwalificatie, contactgegevens, het werkadres met land en de handtekening van de arts, en de stofnaam, vorm, hoeveelheid, sterkte en dosering van het medicijn.
Vraag volgens de Rijksoverheid altijd een kopie op papier, omdat de meeste apotheken in het buitenland alleen papieren recepten accepteren. Of uw huisarts zo'n recept kan opstellen terwijl u op reis bent, vraagt u bij de praktijk na.
Kosten en verzekering
Gaat u op vakantie binnen Europa, neem dan volgens de Rijksoverheid de Europese zorgverzekeringskaart (EHIC) mee. Daarmee krijgt u medisch noodzakelijke zorg die niet kan wachten tot u weer in Nederland bent; die zorg valt wel onder het eigen risico. Met de kaart is de kans ook kleiner dat u de kosten eerst zelf moet voorschieten. Heeft u hem nog niet, vraag hem dan aan bij uw zorgverzekeraar.
Uw zorgverzekering dekt mogelijk niet alle kosten in het buitenland: u krijgt hooguit vergoed wat de behandeling in Nederland kost. Een reisverzekering of aanvullende verzekering kan het verschil opvangen. Heeft u op vakantie zorg nodig, dan kunt u ook contact opnemen met uw zorgverzekeraar of reisverzekeraar; het telefoonnummer staat vaak op de achterkant van uw zorgpas. Bewaar de rekeningen van een arts of apotheek ter plaatse.
Medicijnen die onder de Opiumwet vallen
Voor sommige medicijnen, zoals sterke pijnstillers, middelen bij ADHD en bepaalde slaap- en kalmeringsmiddelen, heeft u voor een reis naar het buitenland een medicijnverklaring nodig. Volgens de Rijksoverheid gaat het om medicijnen die onder de Opiumwet vallen. Er zijn twee soorten: een Schengen-medicijnverklaring en een Engelstalige medicijnverklaring. Welke u nodig heeft, hangt af van het medicijn, het land en de duur van de reis; een hulpmiddel van het CAK wijst de juiste verklaring aan, en daar vraagt u hem ook aan.
Thuisarts adviseert dit minstens vier weken voor vertrek te regelen, omdat het een paar weken kan duren voordat de verklaring klaar is, en uw huisarts moet het formulier ondertekenen. Bent u zo'n medicijn op reis vergeten of kwijtgeraakt, vraag dan ter plaatse een arts om advies.
Zo voorkomt u het de volgende keer
Thuisarts en de Rijksoverheid geven een paar eenvoudige adviezen voor wie thuis medicijnen gebruikt. Wie ze vóór vertrek afloopt, staat op reis minder snel met lege handen.
- Neem genoeg medicijnen mee voor de hele reis en controleer vóór vertrek of uw voorraad reikt.
- Neem de medicijnen mee in de verpakking van de apotheek met het etiket.
- Neem een medicatieoverzicht mee, bij voorkeur in het Engels of in de taal van het land, en bewaar het bij uw paspoort of identiteitskaart. Uw apotheek kan zo'n overzicht printen.
- Regel op tijd een medicijnverklaring als u een middel gebruikt dat onder de Opiumwet valt.
- Zet het noodnummer van uw bestemming en het nummer van de alarmcentrale van uw zorgverzekeraar en reisverzekeraar in uw telefoon, en schrijf ze ook op papier.
- Neem de EHIC mee als u binnen Europa reist.
Is een medicatieoverzicht hetzelfde als een medicijnpaspoort?
Ongeveer wel: Thuisarts noemt een lijst met de medicijnen die u gebruikt een medicijnoverzicht of medicijnpaspoort. Volgens de Rijksoverheid staat in een medicijnpaspoort welke medicijnen u gebruikt en waarvoor u overgevoelig bent; het heet ook geneesmiddelenpaspoort of Europees Medisch Paspoort. Het is geen reisdocument. U krijgt het bij uw huisarts, apotheek of specialist.
Heet mijn medicijn in het buitenland hetzelfde?
Niet altijd. Volgens de Rijksoverheid kan de merknaam per land verschillen, en is een medicijn in een ander land soms niet te krijgen of heeft het daar een andere naam. Daarom staat op een internationaal recept de stofnaam en niet de merknaam. Weet dus welke werkzame stof en welke sterkte u gebruikt.
Moet ik mijn medicijnen in de originele verpakking meenemen?
De Rijksoverheid raadt dat aan: in de originele verpakking van de apotheek met het etiket is duidelijk dat het om een geneesmiddel gaat. Het etiket helpt ook een apotheker of arts ter plaatse om te zien welke stof en sterkte u gebruikt.
Wat doe ik als ik mijn inhalator vergeten ben en benauwd word?
Wordt u zo benauwd dat elke seconde telt, bel dan 112; dat nummer werkt in alle EU-landen. Is het minder dringend, zoek dan zo snel mogelijk een arts of apotheek ter plaatse en noem de werkzame stoffen en de sterkte van uw inhalator. Wacht niet af tot u weer thuis bent als de klachten toenemen.
Kan ik 112 bellen met mijn Nederlandse mobiele telefoon?
Ja. Volgens de Rijksoverheid is 112 ook in het buitenland gratis en bereikbaar vanaf vaste en mobiele telefoons; u wordt doorgeschakeld naar de dichtstbijzijnde meldkamer. Zorg wel dat er een simkaart in uw telefoon zit, want buitenlandse meldkamers blokkeren oproepen zonder simkaart. Belt u vlak bij de Nederlandse grens, dan kan uw oproep in een buurland terechtkomen; de meldkamer kan u dan doorverbinden.
Medisch nagekeken door Damian Wojno, arts ingeschreven in Polen (PWZ-nummer 3211301), niet in het Nederlandse BIG-register.
- Rijksoverheid: Medicijnen op recept krijgen binnen Europese Unie
- Rijksoverheid: Wat heb ik nodig als ik mijn medicijnen meeneem op reis?
- Thuisarts: Ik ga op reis. Hoe zorg ik dat ik niet ziek word?
- Rijksoverheid: Hoe ben ik voor zorg verzekerd als ik op vakantie ben in het buitenland?
- Rijksoverheid: Kan ik alarmnummer 112 ook in het buitenland bellen?
- Bijsluiter Selokeen ZOC 50, tabletten met gereguleerde afgifte (CBG, RVG 13197)