Perindopril: hoest, bijwerkingen en het verschil tussen 4 en 5 mg

Hoe perindopril werkt

Perindopril remt het angiotensine-converterend enzym (ACE), dat angiotensine I omzet in angiotensine II. Die stof vernauwt bloedvaten en stimuleert de aanmaak van het hormoon aldosteron. Met minder angiotensine II daalt de weerstand in de kleine bloedvaten en daarmee de bloeddruk; bij hartfalen wordt het hart minder zwaar belast (SmPC, rubriek 5.1).

Perindopril is zelf nog niet actief: in het lichaam wordt het omgezet in perindoprilaat, dat het eigenlijke werk doet. Het enzym ACE breekt ook bradykinine af, een stof die bloedvaten verwijdt. Volgens de SmPC is het mogelijk dat de remming daarvan bijdraagt aan de bloeddrukdaling en aan sommige bijwerkingen, waaronder hoest.

Waarvoor perindopril wordt voorgeschreven

De SmPC noemt drie toepassingen bij volwassenen: hoge bloeddruk, hartfalen met klachten en stabiel coronair vaatlijden. Bij dat laatste gaat het om mensen die een hartinfarct hebben gehad of een dotter- of bypassbehandeling hebben ondergaan; perindopril wordt dan gebruikt om de kans op nieuwe hartproblemen te verkleinen. Bij kinderen en jongeren tot 18 jaar wordt het afgeraden, omdat gegevens over veiligheid en werkzaamheid ontbreken.

Perindopril verlaagt de bloeddruk zolang u het gebruikt; volgens de bijsluiter is de behandeling meestal levenslang. In het register staan daarnaast onder meer combinatietabletten van perindopril met de plaspil indapamide, met amlodipine of met beide. Hoe de groepen bloeddrukverlagers van elkaar verschillen, leest u op de pagina over hart en bloeddruk.

Drie zouten met elk eigen sterktes

Perindopril zit in tabletten als zout, en het zout bepaalt het getal op de verpakking. Een tablet met 4 mg perindopril tert-butylamine bevat ongeveer evenveel perindopril als een tablet met 5 mg perindopril arginine of 5 mg perindopriltosilaat. Let bij een herhaalrecept of een andere fabrikant daarom op de volledige productnaam en niet alleen op het getal. In de Geneesmiddeleninformatiebank van het CBG staat perindopril onder meer als Coversyl arg (Servier) en als generiek middel van diverse fabrikanten. Alle producten met alleen perindopril hebben de afleverstatus UR, uitsluitend recept.

Dosering en inname

De arts stemt de dosis af op uw situatie. De getallen hieronder gelden volgens de SmPC's voor de arginine- en tosilaatproducten; bij tert-butylamine horen de overeenkomstige sterktes van 2, 4 en 8 mg. Bij hoge bloeddruk is de startdosis 5 mg per dag. Met 2,5 mg wordt begonnen bij ouderen, bij een plaspil zoals hydrochloorthiazide die niet kan worden gestopt en bij een sterk geactiveerd renine-angiotensinesysteem, zoals bij zout- of vochttekort. De eerste dosis kan de bloeddruk dan te sterk laten dalen.

Bij hartfalen is de start 2,5 mg onder nauwgezet medisch toezicht; na twee weken kan dat 5 mg worden als het goed wordt verdragen. Bij een verminderde nierfunctie hangt de dosis af van de creatinineklaring: 2,5 mg per dag bij 30 tot 60 ml/min en 2,5 mg om de dag bij 15 tot 30 ml/min. Neem de tablet met een glas water in, elke ochtend vóór het ontbijt: volgens rubriek 5.2 vermindert voedsel de omzetting in perindoprilaat. Vergeten? Neem de volgende dosis op het gewone tijdstip en nooit een dubbele dosis.

Droge hoest en andere bijwerkingen

Hoesten staat in de bijwerkingentabel van de SmPC als vaak: het komt voor bij 1 tot 10 op de 100 gebruikers. Het gaat om een droge, aanhoudende hoest zonder slijm, die volgens rubriek 4.4 verdwijnt als de behandeling stopt. Hoest wordt bij ACE-remmers als groep gemeld, dus ook bij bijvoorbeeld lisinopril. Stop niet zelf, maar bespreek de hoest met de arts die u behandelt; die beoordeelt of een ander middel beter past.

Als vaak noemt de SmPC verder: duizeligheid, hoofdpijn, tintelingen, draaierigheid, zichtstoornissen, oorsuizen, een te lage bloeddruk, kortademigheid, buikpijn, misselijkheid, braken, diarree, verstopping, een veranderde smaak, maagklachten, jeuk, huiduitslag, spierkrampen en krachteloosheid. Als soms worden onder meer genoemd: een te hoog kaliumgehalte, een verminderde nierfunctie, hartkloppingen, slaapproblemen, stemmingswisselingen, een droge mond en erectieproblemen.

Ernstige bijwerkingen: wanneer u hulp inschakelt

Angio-oedeem is een plotselinge zwelling van gezicht, lippen, tong, keel of ledematen. Het komt niet vaak voor, maar kan volgens de SmPC op elk moment tijdens de behandeling ontstaan. Zwellen tong, keel of strottenhoofd op, dan kan de luchtweg dichtgaan: bel 112. Wie zo'n reactie op een ACE-remmer heeft gehad, mag geen ACE-remmer meer gebruiken. Een zeer zeldzame vorm in de darm geeft buikpijn, soms met misselijkheid of braken.

Bij pijn op de borst of tekenen van een beroerte, zoals een verlamde arm of been, een scheve mond of plotseling niet goed kunnen praten, belt u 112. Volgens de bijsluiter stopt u verder met het middel en neemt u meteen contact op met een arts bij:

• ernstige duizeligheid of flauwvallen door een te lage bloeddruk
• een snelle of onregelmatige hartslag
• plotselinge benauwdheid, piepende ademhaling of moeite met ademen
• hevige buikpijn die naar de rug uitstraalt, met een erg ziek gevoel
• gele verkleuring van huid of ogen
• rode, jeukende vlekken op gezicht, armen of benen (erythema multiforme)

Wanneer perindopril niet geschikt is

In het eerste trimester van de zwangerschap wordt perindopril afgeraden, en bij een vastgestelde zwangerschap stopt de behandeling. Tijdens borstvoeding wordt het afgeraden, omdat gegevens ontbreken. Extra voorzichtigheid geldt onder meer bij een vernauwde hartklep, een verdikte hartspier, diabetes en een bindweefselziekte zoals lupus. Perindopril mag niet worden gebruikt bij:

• overgevoeligheid voor perindopril, een andere ACE-remmer of een van de hulpstoffen
• eerder angio-oedeem door een ACE-remmer, of erfelijk of onverklaard angio-oedeem
• zwangerschap vanaf het tweede trimester
• diabetes of een verminderde nierfunctie (GFR onder 60 ml/min/1,73 m²) samen met aliskiren
• gebruik van sacubitril/valsartan; perindopril start pas 36 uur na de laatste dosis daarvan
• bepaalde dialyse- of aferesebehandelingen waarbij bloed langs negatief geladen oppervlakken stroomt
• een ernstige vernauwing van beide nierslagaders, of van de slagader naar de enige werkende nier
• een pinda- of soja-allergie bij producten met sojalecithine, zoals Perindopril arginine Viatris 2,5 en 5 mg

Wisselwerkingen met andere middelen

Noem bij de arts en de apotheker alle middelen die u gebruikt, ook middelen uit de drogisterij. Rubriek 4.5 van de SmPC noemt onder meer:

• kaliumsparende plaspillen zoals spironolacton, eplerenon, triamtereen en amiloride, kaliumsupplementen en zoutvervangers met kalium: kans op een te hoog kalium, dat ernstige hartritmestoornissen kan geven
• trimethoprim, co-trimoxazol, heparine, ciclosporine en tacrolimus: ook deze verhogen het kalium
• ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) en acetylsalicylzuur vanaf 3 gram per dag: minder bloeddrukdaling en meer kans op nierproblemen
• lithium: de lithiumspiegel kan stijgen; de combinatie wordt afgeraden
• een sartan of aliskiren erbij (dubbele blokkade): afgeraden vanwege een lage bloeddruk, een hoog kalium en nierfunctieverlies
• sacubitril/valsartan mag niet samen met perindopril; racecadotril, mTOR-remmers zoals sirolimus en gliptinen zoals sitagliptine verhogen de kans op angio-oedeem
• insuline en diabetestabletten: in de eerste weken kans op een te lage bloedsuiker
• andere bloeddrukverlagers, nitraten, tricyclische antidepressiva en antipsychotica: extra bloeddrukdaling

Controles tijdens het gebruik

Volgens Thuisarts laat de huisarts of praktijkondersteuner bij ACE-remmers soms bloed prikken kort na de start of na een hogere dosis. De SmPC noemt controle van kalium en creatinine bij een verminderde nierfunctie of samen met een plaspil, en extra aandacht voor de bloedsuiker in de eerste maand bij diabetes. Bij afweeronderdrukkers, allopurinol, procaïnamide of een bindweefselziekte adviseert de SmPC controle van de witte bloedcellen; meld dan koorts of keelpijn.

Heeft u nierschade, diabetes of hartfalen en krijgt u hoge koorts, veel diarree of moet u veel overgeven, neem dan contact op met uw huisarts; soms is het nodig het middel tijdelijk minder of niet te gebruiken (Thuisarts). Meld vóór een grote operatie of narcose dat u perindopril gebruikt: volgens de SmPC wordt de behandeling dan een dag vóór de ingreep gestopt, in overleg met uw arts.

Een herhaalrecept voor perindopril aanvragen

Gebruikt u perindopril al, dan kunt u via deze website een herhaalrecept laten beoordelen. U vult een medische vragenlijst in, waarin ook wordt gevraagd welke medicijnen u nu gebruikt. Damian Wojno, arts ingeschreven in Polen (PWZ-nummer 3211301), beoordeelt uw antwoorden. Heeft de arts vragen, dan stelt hij die schriftelijk in de chat in uw account. Hij kan vragen om een medicatieoverzicht van uw apotheek, recente bloeddrukmetingen of uitslagen van nierfunctie en kalium; die stuurt u via dezelfde chat.

De arts kan besluiten geen recept op te stellen of u naar uw huisarts te verwijzen, bijvoorbeeld bij nieuwe klachten, een dosis die moet veranderen of ontbrekende controles. Ook een eerste start beoordeelt hij per situatie. Een beoordeling op afstand vervangt de controles bij de huisarts niet. Valt de beoordeling positief uit, dan stelt de arts het recept op. U ontvangt het recept als pdf per e-mail. Of het medicijn wordt meegegeven, beslist de apotheker.

Wat kost het?

Of het medicijn wordt vergoed, hangt af van het medicijn en van uw zorgverzekering. Vraag het uw apotheek of zorgverzekeraar. U betaalt deze beoordeling zelf; wij declareren niet bij uw zorgverzekeraar. Het bedrag voor de beoordeling ziet u bij de knop waarmee u de aanvraag start.